Jens Christian lokið ph.d í Cambridge

Jens Christian Svabo Justinussen, granskari og undirvísari á Søgu- og Samfelagsdeildini á Fróðskaparsetrinum, hevur lokið ph.d. prógv við samfelagsfrøðideildina (Faculty of Human, Social, and Political Science) á University of Cambridge í Onglandi. Ritgerðin kallast: “Sustainable Management – a Question of Time”. Vegleiðari hevur verið Dr. Patrick Baert, professari. Les meira.

Er lív á Mars: Føroyar kunnu gerast royndarøki fyri rúmdarferðum til Mars

Almennur fyrilestur verður á Tjóðsavninum, Brekkutún 6 í Hoyvík, leygardagin 16. august kl. 13, har granskarar, sum vitja Jarðfeingi, greiða frá, hvussu Føroyar eru í ferð við at gerast royndarøki fyri gransking av Mars.
“Hevur lív nakrantíð verið á gongustjørnuni Mars? Og um so er, hvat skap høvdu hesar livandi verur?” Hesir spurningar eru høvuðsmál hjá amerikansku rúmdarkanningarstovnunum NASA og ESA á kanningarferðum til Mars. Curiosity, sum er rúmdarakfar hjá NASA, ferðast í løtuni á Mars við hópin av útgerð, so sum myndatólum og øðrum tólum, sum kunnu kanna steinsløg og lívrunnin evni.

Ein nýggjur rúmdarrobottur, nevndur ExoMars, hjá ESA, væntast at vera klárur í 2018. Hann fer at hava boriútgerð, sum er før fyri at taka tríggjar metrar djúpar royndir av yvirflatuni á Mars. NASA fyrireikar í løtuni Mars 2020 kanningarferðina, har ætlanin er at savna inn hópin av tilfari á Mars, sum verður tikið heim til Jørðina seinni til nágreiniligar kanningar.
Ein nýggjur rúmdarrobottur, nevndur ExoMars, hjá ESA, væntast at vera klárur í 2018. Hann fer at hava boriútgerð, sum er før fyri at taka tríggjar metrar djúpar royndir av yvirflatuni á Mars. NASA fyrireikar í løtuni Mars 2020 kanningarferðina, har ætlanin er at savna inn hópin av tilfari á Mars, sum verður tikið heim til Jørðina seinni til nágreiniligar kanningar.

Síðan 2003 eru hesi rúmdarakfør ment á støðum á Svalbard, sum minna um Mars. Hetta er partur av norsku verkætlanini AMASE (Arctic Mars Analog Svalbard Expedition). Nýggjar dátur um legugrýti á Mars vísa, at føroyska kolalindin minnir um tilfar frá Mars. Eins og á Mars stava føroysk sedimentir frá tærdum basalti, har leysa tilfarið verður ført við vatni út í áir og vøtn. Verkætlanin AMASE 2014 ætlar at brúka støð í Suðuroy og á Tindhólmi til at kanna vísindaligar spurningar og at royna tól umborð á ExoMars-robottinum hjá ESA.

Slíkar dátur úr Føroyum verða liður í fyrireikingunum av rúmdarferðini, tá robotturin ExoMars skal lenda á gongustjørnuni Mars í 2019.

Tiltakið á Tjóðsavninum, Brekkutún 6 í Hoyvík, leygardagin kl. 13:00 er alment og ókeypis.

Fróðskaparfelagið á ráðstevnufundi í Riolunato

Í sambandi at vitjað varð hjá føroyavininum og fróðarmanninum Gianfranco Contri í Riolunato í Italia, hevði John Dalsgarð formaður Fróðskaparfelags høvi at greiða frá Fróðskaparfelagnum, møguleikum fyri samstarvið við italsk fróðarfólk og um fráflyting úr Føroyum. Framløgan var á føroyskum máli og Gianfranco Contri týddi til italskt. Hetta fór fram á ráðstevnufundi, sum italska vísindafelagið Accademia del Frignano ‘Lo Scoltenna’, sum er samstarvsfelag hjá Fróðskaparfelagnum, skipaði fyri 8. august 2014 í bygdini Groppo við Riolunato, har einir 40 luttakarar vóru.

Á ráðstevnuni vóru tveir søguligir fyrilestrar um fráflyting úr Italia sum heild kring heimin. Fyrri fyrilesturin var í høvuðsheitum ein minningarframløga, ið snúði seg um arbeiðið hjá einum staðbundnum verkafelagsformanni, Antonio Parenti at hjálpa fráflytarum úr landslutinum Emilia-Romagna í Italia, ið vóru fluttir burtur í heim at arbeiða. Hin fyrilesturin snúði seg um italiufólk, ið vóru flutt til kolanámsøki í Fraklandi árini 1880-1978.

Accademia del Frignano ‘Lo Scoltenna’ er felag hjá frøðihugaðum fólki í økinum Frignano í Modena landspartinum. Felagið varð stovnað 1902 og er eitt av 15 vísindafeløgum í Italia. Í 2011 varð samstarvsavtala gjørd millum hetta felag og Fróðskaparfelagið, har m.a. dentur verður lagdur á at betra møguleikarnar hjá vísindafólki í Føroyum og í Modena landsluti at samstarva og vitja í londunum hjá hvørjum øðrum.

John, Franco og forsetin-DSCN6933
Á myndini eru John Dalsgarð formaður Fróðskaparfelags, føroyavinurin Gianfranco Contri og Livio Migliori, formaður í vísindafelagnum Accademia del Frignano ‘Lo Scoltenna’.
Luttakararnir á ráðstevnufundinum vóru einir 40 í tali
Luttakararnir á ráðstevnufundinum vóru einir 40 í tali